Home Arangetram Artiesten Contact
OMNI NRITYA TALA ARANGETRAM O M N I   N R I T Y A   T A L A   A R A N G E T R A M

BHARATA NATYAM

BHAva RAga TAla NATYAM

Bharata Natyam is een Indiase klassieke dansvorm die meer dan 3000 jaar geleden is ontstaan binnen de tempelmuren van Zuid-India. Devadasi's, dienaressen en toegewijden van God, waren de beoefenaars en uitvoerders van de danskunst. De dans heeft zich door de jaren heen ontwikkeld en is uitgegroeid tot een theaterdans.

De naam Bharata Natyam is afkomstig van Bhava (uitdrukking), Raga (muziek), Tala (ritme) en Natyam (dans) in de Zuid-Indiase taal Tamil. Drie essentiële onderdelen binnen de Bharata Natyam zijn:

De dansstijl is onlosmakelijk verbonden met het Hindoeïsme en de Zuid-Indiase cultuur.

Arangetram

Arangetram is een rituele voorstelling waarmee een leerling het podium betreedt onder zijn of haar Guru. Onder begeleiding van Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan zal het koppel, Omar & Nitika (OMNI), debuteren. Nitika Chouhan in Indiase klassieke dans (Bharata Natyam) en Omar Polman Tuin in het spelen van cymbalen (nattuvangam).


De voorstelling is geweest op 29 april 2018 in
Theater de Omval
Ouddiemerlaan 104
1111CL Diemen

Flyer
ARTIESTEN

OMNI NRITYA TALA ARANGETRAM

Vanuit traditie is Bharata Natyam een teamprestatie bestaande uit een solo danser(es) begeleid en vergezeld door muzikanten en zanger(s).


DANSERES
Nitika Chouhan - Polman Tuin

NitikaPhoto NitikaPhoto

Mijn passie voor Bharata Natyam en Indiase dans begon al op zeer jonge leeftijd. In een klas van leeftijdsgenoten begon ik bij mijn eerste Guru Smt. Geeta Ramlal. Jarenlang werden wij getraind in alle basisstappen die nodig zijn voor een Bharata Natyam danseres. Deze basis was vooral de training in keiharde technische lessen en theorie (Nritta). Maar de speelsheid van onze Guru en de gezelligheid van onze groep zorgde ervoor dat ik altijd met plezier naar dansles ging.

Guru Smt. Geeta Ramlal heeft zelf haar dansopleiding gedaan aan de Kalakshetra Institute in Chennai (India). Op jonge leeftijd is zij zelf begonnen met lesgeven en dat deed zij met een zeer bevlogen hart. Zij heeft ons, de kleine danseresjes, geleerd wat allemaal nodig is om een goed geschoolde Kalakshetradanseres te worden. Wij noemden haar in de dansschool, Didi (grote zus), en dat was zij ook daadwerkelijk voor mij geworden.

Van een kleine meid, groeide ik onder de begeleiding van mijn Guru uit tot een adolescent die getraind werd in de meer gevorderde dansitems, waar expressie en verhaal vertellen een belangrijke rol begon te spelen (Natya).

Sinds 2008, tijdens mijn studententijd, ben ik gaan dansen bij mijn huidige Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan. Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan heeft les gehad van Guru Smt. Margaret, Guru Smt. Shakuntala Devi en Guru Smt. Geeta Ramlal. In 2000 heeft hij zijn Arangetram (dansdebuut) in de Ayappa-tempel te Delhi (India) gedaan onder begeleiding van Guru Smt. Geeta Ramlal. Om zijn artistieke vaardigheden in de kunst van Bharata Natyam te ontwikkelen, volgt hij masterclasses van Guru Smt. Malati Srinivasan en Guru Sri. Jitinder in Chennai.

Het voelde echt heel fijn om mijn lessen bij Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan door te zetten. Toen Guru Smt. Geeta Ramlal geen danslessen meer kon geven, was hij de enige die precies dezelfde lijn in de dansstijl kon doorzetten. Hij was voor mij, naast onze Guru, ook een echte Bhai (grote broer) geworden. Hij brengt zijn passie voor dans echt aan ons over.

Bij hem begon het echte volwassen worden in dans. Ik word onder zijn begeleiding getraind in de diepgang die Bharata Natyam nog meer met zich meebrengt (Nritya). Van techniek tot aan expressie, emoties en het vinden van een spirituele eigen verbonden link met de dans. Ook zang- en muziekles zijn onderdelen die horen bij het totaalpakket om een goede Bharata Natyam danseres te kunnen worden.

Het was dan ook in deze periode dat ik pas begon te voelen dat ik klaar was voor mijn 'dansdebuut'. De meeste Bharata Natyam danseressen zullen een keer een Arangetram doen, een dansdebuut. In het Tamil, de Zuid-Indiase taal, staat Arangam voor podium en Etram voor klimmen / stijgen. Een Arangetram kun je daarom omschrijven als het moment dat een danser(es) klaar is om het podium te kunnen bestijgen. Het wordt tevens gezien als een examenceremonie waarbij de Guru zijn/haar leerling presenteert aan het publiek.

Na een dansreis van iets meer dan 20 jaar is het eindelijk zover. Op 30 jarige leeftijd, heb ik besloten dat de tijd rijp is voor mijn eigen dansdebuut, mijn Arangetram. Dit heeft voor mijzelf best lang geduurd. Ik wilde altijd wachten op 'het perfecte moment'. Echter, heb ik naast het dansen ook een dynamisch leven vol andere werkzaamheden en gezellige nevenactiviteiten. Het lukte mij daarom moeilijk om 'een perfect moment' te vinden. Het was toen dat ik realiseerde dat er voor mijzelf nooit 'een perfect moment' zal zijn. En door die gedachte kwam ik erachter dat ik er nu juist echt klaar voor ben om wel een Arangetram te doen!

Voor deze dansdebuut was het mijn droom om naar India te gaan en kennis te maken met de oorsprong van Bharata Natyam. Deze reis was echt bijzonder, vooral omdat wij daar kennis hebben mogen maken met Guru Sri. Jitinder Hirschfeld. Wij hebben de dagen dat wij in India waren elke dag mogen trainen en een hele bijzondere dansitem Sorkattu mogen leren van hem. Daarnaast hebben wij nog allemaal wijze lessen mogen meekrijgen over Bharata Natyam. Deze ervaring heeft mijn reis echt compleet gemaakt.

Ik sprak hier trouwens over 'we' in plaats van ik, want mijn Dansdebuut zal ik niet alleen doen. Mijn man, Omar Polman Tuin, is betrokken door mijn Guru Sri. Satishkoemar om in de leer te gaan voor het bespelen van de nattuvangam. Het muziekinstrument dat de danser moet begeleiden. Het is geweldig als je levenspartner met je meegaat in een van je grootste passies. Het is voor mij echt bijzonder dat wij deze ervaring samen mogen gaan delen en muzikaal begeleidt te mogen worden door je eigen man.

Ik heb ondervonden dat Bharata Natyam een echte plek heeft gevonden in mijn leven en dat ik dit altijd zal willen behouden. Ik zie het doen van mijn Arangetram, zelfs na 20 jaar danservaring, als de start om mijzelf als echte danseres te kunnen ontplooien. Voor mij is het mooie aan Bharata Natyam ook de verbondenheid met het Hindoeïsme. Het is voor mij mijn manier om inzicht te krijgen in de spiritualiteit en diepgang van eeuwenoude mythologische lessen die aan sommige dansitems ten grondslag liggen. Er is dan ook één vers die perfect omschrijft wat ik het fijnst vind dat ik kan bereiken met Bharata Natyam. En dat is:

Yato hasta, tato drishti
Yato dhrishti, tato manah
Yato manah, tato bhaava
Yato bhaava, tato raasah

Where your hands go, your eyes must follow
Where your eyes go, your mind must follow
Where your mind goes, the expressions must follow
Where the expressions go, the emotions will follow

Het mooie aan het doen van een Arangetram is ook het verbonden voelen aan de Guru's van wie ik de danstradities heb mogen leren. Hoe fijn is het dat ik dezelfde stijl heb mogen aanleren van twee Guru's die al met elkaar verbonden zijn. Eén van de verzen die ik traditiegetrouw dan ook van hun geleerd heb, zou ik bij deze willen aanhalen als een ode aan de dansgod Shiva, als zegening dat ik deze ervaringen allemaal mee mag maken:

Angikam bhuvanam yasya
Vachikam sarva vangmayam
Aharyam chandra taradi
Tam numah satvikam sivam.

Whose bodily movements is the (entire) universe,
Whose speech is the lang (of the Universe),
Whose ornaments are the moon and the stars,
Him we worship, the serene Lord Shiva


NATTUVANAR
Omar Polman Tuin

OmarPhoto OmarPhoto

Ik heb voor het eerst kennisgemaakt met Bharata Natyam door mijn vrouw, Nitika. Zij liet mij namelijk weten wanneer zij optredens had met de dansgroep Satish Dance Company en ik ging altijd naar deze voorstellingen om haar en de groep te zien dansen - natuurlijk in eerste instantie voor haar. Langzamerhand begon mijn bewondering voor klassieke Indiase dansvorm te groeien. Hoe meer voorstellingen ik zag, hoe meer bewondering, vooral door de verschillende choreografieën van Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan.

Begin 2013 werd ik door Guru Sri. Satishkoemar gevraagd om mee te doen met trainingen en dansvoorstellingen. Zonder aarzelen heb ik gelijk "ja" gezegd en sindsdien maak ik onderdeel uit van Satish Dance Company. De mogelijkheden die Guru Sri. Satishkoemar mij heeft gegeven om samen met de groep te dansen, heeft ervoor gezorgd dat ik meer waardering ben gaan krijgen voor dansers in het algemeen. Achter vijf minuten van een voorstelling zit er heel erg veel tijd in de voorbereiding. Daar was ik voorheen niet bewust van.

Eerst trainde ik alleen voor moderne dansstukken en op een later moment ook voor Bharata Natyam. Naast verschillende moderne dansvoorstellingen heb ik zelfs voor een gedeelte meegedanst met de dansgroep in een voorstelling 'Margam' met live muziek. Het dansen met live muziek was voor mij een ervaring op zich. De band die je opbouwt met de muzikanten en het gevoel dat je ervaart tijdens het voorbereiden van een voorstelling en de voorstelling zelf is niet te evenaren met het dansen "op muziek van een cd". Ik zou graag willen dat iedere Bharata Natyam danser(es) ervaart hoe het is om te dansen op live muziek.

Door jaren te kijken naar Bharata Natyam dansvoorstellingen, het luisteren naar de muziek en het meedansen op live muziek, ben ik gefascineerd geraakt door de verschillende muziekinstrumenten die bespeeld worden tijdens Bharata Natyam voorstellingen. Daarnaast heeft mijn wiskundige achtergrond meegeholpen met het ontdekken van patronen in de Tala (ritme) en Raga (muziek). Al deze ervaringen hebben bijgedragen dat er een passie in mij is ontstaan voor de Tala en Raga die bij Bharata Natyam onmisbaar zijn. Hierdoor besloot ik om te stoppen met de Bharata Natyam danstrainingen. Ik heb onze Guru laten weten dat ik op een andere manier betrokken wil zijn met Bharata Natyam en de dansgroep: niet als danser, maar als nattuvanar. Het is daarom dat ik sinds 2016 in training ben gegaan bij hem in het spelen van het muziekinstrument Nattuvangam (cymbalen).

De nattuvangam is een eenvoudig ogend instrument vergeleken met de rest van het Bharata Natyam orkest, maar is niet eenvoudig om te bespelen. Het zijn twee verschillende ronde metalen schijven, namelijk: één kleine ronde schijf gemaakt van messing met een fijner geluid en de andere is een groter massief ijzeren schijf met een wat zwaarder geluid. Vroeger werden ze gemaakt van vijf verschillende metalen (Pancha Loham) en waren dan ook zwaarder te bespelen. De dansritmes werden hierdoor in een laag tempo gedanst. Nu, door de wat lichtere metalen, kunnen de nattuvangam artiesten veel snellere ritmes bereiken. Een nattuvanar geeft het ritme aan en ondersteund hiermee een danser(es), van het stampen van de voeten tot het geven van effecten tijdens een verhaallijn. Naast het spelen en het behouden van de maateenheid zal de nattuvanar, indien nodig, ook ritmische klanken (Konnakol) reciteren. Nattuvangam artiesten zijn onmisbaar en zeer belangrijk in een Bharata Natyam orkest.

Naast de lessen van onze Guru, hebben Nitika en ik een week lang lessen gevolgd in Chennai (Zuid-India) bij Guru Sri. Jitinder. De lessen waren een eyeopener voor ons beide door het leren van een dansitem Sorkattu. Naast het dansitem hebben wij wijze lessen meegekregen over Bharata Natyam, namelijk onder andere over hoe een dansitem is opgebouwd, welke geschiedenis erachter zit, en de complexiteit & simpliciteit ervan, etc. Ik ben iemand die altijd (probeert) terug te gaan naar de basis van het spirituele en de religie. Het fundament waarop dit is opgebouwd, is in mijn ogen iets waarop je terug kan vallen, namelijk perfect doordacht en vastgelegd. Dat vind ik dan ook het mooiste en bijzondere aan het dansitem die wij hebben geleerd van Guru Sri. Jitinder. Het is een eeuwenoude danscompositie waarvan de geschiedenis en de basis tot zijn recht komt. Ik vind het dan ook erg bijzonder dat ik de Sorkattu heb leren spelen en ben erg blij dat Guru Sri. Jitinder een dansitem heeft uitgekozen en gechoreografeerd die naar mijn idee volledig bij mij past.

Hoe mooi is het om de ritmes aan te geven voor je vrouw op het moment dat zij schittert op het podium tijdens het dansen van Bharata Natyam?
- Dat zal ik op 29 april 2018 ervaren.


GURU & NATTUVANAR
Guru Sri. Satishkoemar Myre - Makhan

SatishPhoto SatishPhoto

Ik ben geboren op 30 juni 1975 in Paramaribo, Suriname (een voormalige kolonie van Nederland). Mijn ouders zijn allebei afstammelingen van Indiase migranten die via Suriname naar Nederland kwamen. Het is onbekend in welk gebied in India ze precies of hoeveel generaties geleden vandaan kwamen. Meneer Makhan en mevrouw Kamlawatie gaven me de naam van Satishkoemar Makhan. Ik ben hun vijfde en jongste kind. Ik heb drie zussen en één broer.

Op vierjarige leeftijd zijn we naar Nederland verhuisd omdat het gezin van mijn vader al was geïmmigreerd. Ze boden mijn vader werk aan. Nederland werd mijn tweede thuisland. Van wat ik me herinner, zijn we niet erg toegewijd opgevoed in het Hindoeïstische geloof. Ik leerde de basisgoden en basisprincipes van het Hindoeïsme. Mijn ouders gaven me geen erg strenge opvoeding en we waren vrij om de levensweg te kiezen die we verkozen. Deze kant van mijn liberale opvoeding had zijn voordelen, maar daarnaast zijn er veel kanten van onze religie die ik niet ken.

Op speciale dagen keken we naar video's van Indiase Bollywoodfilms. De meesten van hen waren films met een religieus of spiritueel thema over mythologische verhalen over de wereld van de goden. Ik was altijd gefascineerd door de dansen, de kleding, de sieraden en de muziek, die anders klonken dan de bekende Bollywoodliedjes. Dit waren mystieke geluiden, geluiden en tonen die me diep raken en me in een droomwereld hebben getransporteerd! Ik stelde me voor dat ik al deze magische dansen kon dansen en zulke goddelijke muziek kon maken! Ik imiteerde de bewegingen heimelijk. Dit was het begin van wat de passie van mijn leven is geworden. Ik danste elke dag en verloor mezelf in de films.

Op mijn 15e verjaardag gaf mijn oom me een ticket voor een optreden. Het was de eerste keer dat ik een optreden van Indiase dans zag. Het was een groep uit Orissa (Oost-India) en ik was meteen verliefd. In de pauze vond ik een flyer van een dansleraar op zoek naar studenten voor Indiase dans. Ik heb me meteen aangemeld voor een proefles en ben daar drie jaar gebleven. Daarna deed ik auditie voor een optreden. Na te zijn geaccepteerd ontving ik een studiebeurs om mijn programma met hen te doen. Mijn passie voor dans groeide met sprongen en in het jaar 2000 in Delhi (India) werd ik ingewijd als danser en dansleraar. Ik heb van mijn passie een deeltijdbaan gemaakt. Naast dansen ben ik ook een verpleger in de thuiszorg.

Dansen is een groot deel van mijn leven geworden. Het is meer dan alleen passie, het is mijn manier van leven en het houdt me in balans.

Bharata Natyam is meer dan 3000 jaar oud en is een puur klassieke dansvorm. De technieken, rituelen en dansnummers zijn afgeleid van de oude Veda's: de oude geschriften en verzen. Ze zijn doordrenkt met thema's van het leven zoals liefde, strijd, haat en afgunst. Maar ook toewijding, gebed, extase, stemmingen, gevoelens, enzovoort. Voor mij is het niet alleen een vermakelijke danskunst die je geestloos uitvoert.

Ik begrijp door mijn jarenlange ervaring waarom Bharata Natyam tot kunst verheven is. Hoe meer kennis je verzamelt terwijl je de betekenis van de verhalen in de dansen leert, maakt de dans tot kunst. Het maken van een succesvolle uitvoering is als het vinden van een schatkist. Niet in materiële zin, maar je zit nog steeds vol van nieuwe ideeën, informatie en inzichten die onuitputtelijk lijken. Je hebt bijvoorbeeld een dansitem geleerd, je vormt een kader, een basis, waar je een fundament legt. Vervolgens ga je naar de stemming en kijk je naar het personage dat je speelt. Welke emoties horen hier thuis? Waar leidt het naartoe?

Dus je creëert een omgeving om je heen. Wie is er bij jou, welke Raga en muziek heb je nodig? Op deze manier bouw je laag voor laag tot je een compleet beeld hebt. Je maakt een stuk waarin je het publiek letterlijk meeneemt naar je creatie. Dat is voor mij de ultieme kunst van Bharata Natyam. Dat het publiek of de toeschouwer het verhaal dat je hebt gemaakt naar zijn of haar eigen verbeelding kan brengen, door een cirkel van contact te creëeren.

Bharata Natyam is kunst voor mij. Het geeft eigenlijk een gevoel van rust en esthetiek weer. Wanneer het publiek dit soort kunst voor het eerst ervaart, voelen zij zich aangetrokken tot een staat van ontvankelijkheid. Als mensen meer worden blootgesteld aan dit soort danskunst, ervaren ze vaak een emotionele reactie die een weerspiegeling is van het innerlijke zelf. Als beoefenaars van deze kunstvorm zijn wij het medium, een belangrijke tussenpersoon voor het publiek.

De dansers vormen de basis om een brug te slaan tussen de kunstvorm en de toeschouwers. Het is onmogelijk om de dans in zijn pure vorm te ervaren als deze zonder de juiste basis wordt gepresenteerd. Als Rembrandt niet de grondige kennis zou hebben gehad van hoe mensen te portretteren, zou hij niet een van 's werelds beroemdste schilders zijn geworden!

Een Bharata Natyam danser is een kunstenaar die de wereld van de goden met de aarde verbindt. De danser streeft naar balans en brengt mensen dichter bij een goddelijke ervaring. Daarom neem ik als dansguru, samen met mijn studenten, een hoge verantwoordelijkheid op ons wanneer we een dans leren of uitvoeren. Als ik dans of les geef, geef ik een deel van mezelf in de overdracht van de kunst aan het publiek. Ik blijf hopen dat deze kunst zal worden doorgegeven aan de volgende generatie. Dit is de manier waarop het meer dan 3000 jaar geleden begon en ik geloof dat het op deze manier zal doorgaan.


DWARSFLUIT
Smt. Usha Ramesh

UshaPhoto Smt. Usha Ramesh. Zij heeft een muziekopleiding gehad onder Guru H. Ramachandra Sastry in Kalakshetra te Madras, India. Sinds 1992 woont zij in Nederland. Sindsdien oefent zij haar vak uit door les te geven en voorstellingen te begeleiden. Usha is naast het spelen van een dwarsfluit (bamboe) ook een getalenteerde carnatische zangeres. Zij heeft verschillende voorstellingen / Arangetrams (dansdebuten) in Nederland met zang begeleid, onder andere voor Guru Smt. Henriette van Staal en Guru Sri. Satishkoemar Myre-Makhan


MRIDANGAM
Sri. Prasanth Pranavanathan

PrasanthPhoto Sri. Mridhanga Laya Pravaham Prasanth Pranavanathan. Een zeer getalenteerd Mridangam Artiest afkomstig uit Duitsland. Vanaf zijn twaalfde leerde hij mridangam (tweezijdige trommel) spelen van zijn vader Sri. Pranavanathan Shanmugarathnam, een wereldwijd bekende carnatische mridangam artiest. In 2003 deed Prasanth zijn mridangam debuut. Hij is een gewaardeerde en veel gevraagd artiest in Duitsland, Denemarken, Zwitserland, Nederland en Noorwegen. Hij verzorgt ook lessen in Bonn, Wuppertal, Berlijn en Amsterdam. Prasanth begeleidt vele bekende artiesten, zoals: Renjith Vijna, Satish Dance Company, Lakshmi Devadas & Keeta Kalakshetra, P. Unnikrishnan, Sanjay Subramaniam, Ashok Ramani, Radini Gayithri, E.R. Janardhan, Bombay Jayshree, Veena Jeualakshmi, S.P. Ramh, Inuvil Radhakrishnan en Neyveli Radhakrishna.


ZANGER
Sri. Harikrishnan Kesavan

UshaPhoto Sri. Harikrishnan Kesavan. Een artiest in carnatische zang. Harikrishnan heeft bij verschillende Gurus zijn zangtalent ontwikkeld zoals, Smt. Ali Harivishnu (1 jaar), Smt. Kavitha Shibu (1 jaar), Sri. Chandramana Narayanan Namboothiri (12 jaar), Sri. Bellary M. Venkatesh Achar (3 jaar). In 2003 debuteerde hij in de Guruvayoor Temple in India. Sinds 2014 geeft hij Carnatische zanglessen in Beverwijk, Nederland (Temple and Nupur school of Performing Arts). Hij heeft vele prijzen gewonnen met zijn zang. In India en Europa begeleidt hij vele voorstellingen.


VIOOL
Smt. Sajini Wijayakulasingam

SajiniPhoto Smt. Sajini Wijayakulasingam is een violiste uit Duitsland. In 2017 heeft zij haar arangetram gedaan onder leiding van haar Guru Sobika Sivarajah in Duitsland. OMNI Nritya Tala Arangetram zal haar eerste keer zijn dat zij viool gaat spelen voor een arangetram en Bharata Natyam voorstelling. Zij verzorgt ook vijf jaar vioollessen in Essen, Duitsland.